Asbest zaterdag

Zaterdag 20 februari kan, met de aandacht van 2 landelijke media en de vereniging Eigen Huis, met recht worden bestempeld als “asbest zaterdag”.

De Telegraaf

De dag begon met een artikel in De Telegraaf – Woonkrant:

image

Vereniging Eigen Huis

In de loop van de ochtend publiceerde de Vereniging Eigen Huis:

  1. dit persbericht
  2. brief aan de staatssecretaris

Dit persbericht heeft geleid tot berichten op o.a. Nu.nl, het Financiële Dagblad en Omroep Flevoland.

NOS Nieuwsuur

Ter afsluiting was ’s avonds om 22:00 uur in Nieuwsuur op NPO2 een indringende reportage te zien over de asbestdakenkwestie. Dit item kan hier worden teruggekeken.

Lelystad “asbesthoofdstad “van Nederland?

Lelystad en in het bijzonder de wijk Tjalk komt in deze kwestie veelvuldig in beeld. Het levert Lelystad op dit moment de twijfelachtige titel “asbest hoofdstad van Nederland” op.

Niet alleen Tjalk, ook andere wijken
Met een woonwijk van (bijna) 487 asbestdaken (koop- en huurwoningen door elkaar heen) is het probleem in de Tjalk goed zichtbaar én voelbaar als je met de mensen op straat praat. Veel bewoners zijn hier de wanhoop nabij omdat zij voor zichzelf geen mogelijkheden zien de kostbare asbestsanering en dakvervanging aan te pakken (organisatorisch) en te financieren. Maar ook in andere wijken in Lelystad: Haf, Jol, Bongerd, Wold, Lelystad-Haven en naar verluidt ook Bastion en Gondel (welke nog meer?) bevinden zich woningen met asbestdaken.

Urgentiebesef
Wil de overheidsdoelstelling “in 2024 alle daken asbestvrij” worden gehaald, en willen bewoners met een dak van groter dan 35m2 nog gebruik kunnen maken van de rijkssubsidieregeling die t/m 2019 geldt, dan hebben we geen dag te verliezen. De gezondheidsrisico’s van de verweerde daken nemen alleen maar toe. Het zou de gmeente Lelystad sieren als zij een objectief asbestonderzoek liet instellen naar de mate waarin de gezondheid van de inwoners en bezoekers van wijken met asbestdaken op dit moment mogelijk al wordt bedreigd. Uit overleg met de ambtenaren heb ik begrepen dat dergelijke metingen tot op heden niet zijn gedaan. Dit zien wij als nalatig. In het belang van de medewerkers die momenteel werken aan het groot onderhoud van de Tjalk, en uiteraard de bewoners zelfs, is te hopen dat vóór aanvang van dit werk die metingen wél zijn gedaan. Ook verzekeraars voeren de druk op eigenaren van gebouwen en woningen met asbest reeds nu al op door de polisvoorwaarden aan te passen bij schade of als gevolg van een asbestdak (of asbest in de woning). Snel handelen is dus geboden om te voorkomen dat het leed voor de gezondheid van bewoners en financieel straks helemaal niet te overzien is, bijvoorbeeld door een brand waarbij asbest vrijkomt maar ook bijvoorbeeld na extreem weer waarbij het dak wordt beschadigd. Een storm zoals in de zomer 2015 waarbij bomen omvielen (voor zover bekend niet op woningen met asbestdaken) kan al leiden tot rampzalige scenario’s en risico’s die door de gemiddelde huiseigenaar beslist niet te dragen zijn.

Efficiënte saneringsoperatie nodig
Het voorbereiden van een slimme en efficiënte saneringsoperatie kost veel tijd. De operatie zelf, in een woonwijk van de omvang van de Tjalk, duurt naar verwachting bij goed gepland proces zo’n jaar of 2. Deze inschatting van de bewoners zelf is gebaseerd op informatie vanuit de Amersfoortse wijk Jeruzalem waar zich de grootste sanering in bewoonde situatie tot nu toe (223 woningen) heeft voltrokken.

Geen regulier onderhoud: risicobeheersing is noodzaak
Asbestsanering en dakvervanging is niet te bestempelen als regulier onderhoud, zeker de asbestsanering niet, maar ook de dakvervanging niet omdat in de meeste gevallen samenwerking nodig is met de buren en de verhuurder Vesteda. De operatie zou minimaal per huizenrij moeten gaan verlopen. Dit om de vele risico’s die zich  bij asbestsanering kunnen worden te beheersen en om de kosten, die toch al schrikbarend hoog zijn, niet hoger te laten oplopen dan strikt noodzakelijk. De organisatie van een saneringsoperatie valt beslist niet aan de bewoners zelf over te laten. Daarvoor is het probleem in meerdere opzichten technisch en juridisch veel te complex. De complexiteit hiervan wordt uitgelegd in de notitie van de landelijke Contactgroep Eigenaren Asbestwoningen.

Onaangenaam verrast door ineens opgelegde dakvervanging
Op het moment van aankoop van hun woning was het voor de meeste mensen niet bekend dat het hebben van een dak met asbestleien wel eens ooit verboden zou kunnen worden. Daar komt bij dat eind jaren 90 / begin deze eeuw eigen woningbezit dusdanig door de overheid is gestimuleerd dat, vaak bij gebrek aan voorhanden zijnde alternatieven (betaalbare huurwoningen of andere betaalbare koopwoningen) veel starters op de woningmarkt, alleenstaanden en gescheiden mensen weinig keuze hadden waar te gaan wonen. Prijzen van koopwoningen stegen tot ongekende hoogtes. Ook zittende huurders zijn aangemoedigd om hun huurwoning te kopen.

De Tjalk moet zo snel mogelijk weer aantrekkelijk én veilig worden
Het bewonersinitiatief Tjalk Daken Asbestvrij is er alles aan gelegen om ervoor te zorgen dat mensen graag maar vooral veilig in deze wijk kunnen blijven wonen of zich hier willen vestigen. Hiervoor is een strak geregisseerde en veilig uitgevoerde saneringsoperatie nodig waaraan iedereen kan meedoen (woningeigenaren, verhuurder van huurwoningen, mensen met en mensen zonder spaargeld). Niemand is erbij gebaat als de periode van onduidelijkheid over de financiering en de manier van aanpak van dit probleem jarenlang gaat duren. Ook de mensen die hun huis willen verkopen, moeten niet de pech hebben dat dit door hun asbestdak de komende jaren niet meer lukken gaat. Door de grote hoeveelheid betrokken partijen is een doorzettingsmacht nodig. Het moge duidelijk zijn dat individuele bewoners die macht niet hebben.

Oproep aan overheden

Wij roepen de overheid (alle niveaus: gemeentelijk, provinciaal én landelijk) dan ook op om:

  1. het echte probleem dat bij particuliere woningeigenaren (zowel financieel als in de zin van technische belemmeringen als ook juridisch en verzekeringtechnisch) speelt onder ogen te zien
  2. de kwestie niet langer te bagatelliseren en af te doen als een vraagstuk dat gemakkelijk door individuele bewoners onder de noemer “bewonersparticipatie” opgepakt kan worden als bewonerscollectieven maar “mans genoeg zijn” dit te regelen
  3. al het mogelijke in het werk te stellen om mee te werken aan de oplossing van het probleem (informeren, adviseren, financieel haalbaar helpen maken van de sanering)

Op dit ogenblik (februari 2016) wordt het asbestdakenprobleem helaas volledig afgeschoven op de particulier huiseigenaren. De meeste huiseigenaren zien dit als volkomen onterecht en voelen zich zwaar gedupeerd.

City marketing ?

Gezamenlijk moeten we er in Lelystad voor gaan zorgen dat de Tjalk én de andere wijken met asbestwoningen weer aantrekkelijke wijken worden om in te wonen en dat de betiteling “asbesthoofdstad” zo snel mogelijk tot het verleden gaat behoren. Laten wij hopen dat de gemeente Lelystad deze handschoen, samen met de betrokken huiseigenaren en de andere partijen die nodig zijn, op een constructieve manier zal oppakken.

Gepubliceerd: 22 februari 2016. Bijgewerkt op: 23 februari 2016
Opgesteld door: Stephanie de Wal (tjalkdakenasbestvrij@gmail.com)

Advertenties